Vrijdag sneeuw of regen: KNMI code oranje 9 januari

Wie vorige week in Friesland of Groningen woonde, heeft waarschijnlijk al gemerkt dat het flink heeft gesneeuwd. Het KNMI gaf code oranje voor sneeuwjacht — niet code rood, maar nog steeds flink winterweer. Op vrijdag 9 januari 2026 viel er in het noorden 5 tot 10 centimeter sneeuw, lokaal zelfs meer. Dit artikel zet uiteen wat er precies gebeurde, waarom er geen code rood werd uitgegeven, en welke rol regen en sneeuw speelden in het weerbeeld.

Officiële bron: KNMI · Datum focus: Vrijdag 9 januari · Mogelijke neerslag: Regen of sneeuw · Waarschuwingen: Code oranje mogelijk · Regio’s: Noord meer sneeuw, zuid meer regen

De onderstaande tabel zet de belangrijkste feiten op een rij, gebaseerd op offciële bronnen zoals het KNMI en Rijkswaterstaat.

Is het sneeuw of regen op vrijdag 9 januari?

Op vrijdag 9 januari 2026 viel er in Friesland, Groningen en Drenthe langdurig sneeuw. Het KNMI verwachtte in het noorden 5 tot 10 centimeter, lokaal zelfs 10 tot 15 centimeter door de stevige oostenwind. Het lagedrukgebied Goretti veroorzaakte deze sneeuwval.

Verschil noord en zuid

De neerslagvorm verschilde sterk per regio. In het noorden bleef het koud genoeg voor sneeuw, terwijl in het zuiden de temperatuur soms net boven het vriespunt lag. Op 9 januari 2025 ging sneeuw in het noorden over in regen verder zuidwestwaarts. In het zuiden van Nederland bleef de sneeuw liggen door dalende temperaturen, terwijl het noorden te maken kreeg met natte sneeuw en regen.

Hoe lees je weerkaarten

Weerkaarten tonen het occlusiefront waarbij sneeuw valt, dat overgaat in regen achter het warmtefront. Het KNMI publiceert actuele radarbeelden en verwachtingen die dit patroon zichtbaar maken voor verschillende regio’s.

Is er op vrijdag code rood?

Nee, op 9 januari 2026 gaf het KNMI geen code rood uit. Het KNMI Expert Team besloot ondanks overleg geen code rood te publiceren voor die dag. Code rood betekent weersomstandigheden die de maatschappij kunnen ontwrichten, maar dat was volgens het KNMI niet aan de orde op 9 januari.

KNMI waarschuwingen

Code oranje gold voor Friesland, Groningen, Drenthe en de Waddeneilanden vanaf middernacht tot 12:00 uur op vrijdag 9 januari. De waarschuwing werd op 8 januari 2026 om 10:25 uur uitgegeven en later verlengd tot in de ochtend van 10 januari.

Wat betekent code rood

Code rood is de hoogste waarschuwingskleur van het KNMI. Het wijst op weersomstandigheden die levensgevaarlijk kunnen zijn en de maatschappij ernstig kunnen ontwrichten. Op 4 februari 2026 werd code rood wel uitgegeven voor Groningen, Friesland en Drenthe vanwege ijzel. Toen reden treinen niet en waren er extreem veel ongelukken.

Kan het regenen en sneeuwen tegelijk?

Ja, dit fenomeen heet sneeuwregen of natte sneeuw. Daarbij valt een mix van regen en sneeuw, vaak omdat de temperatuur net boven het vriespunt ligt. In het westen van Nederland kan dit voorkomen wanneer zachte lucht vanuit het westen arriveert.

Wat is sneeuwregen

Sneeuwregen ontstaat wanneer sneeuwvlokken door een warmere luchtlaag smelten voordat ze de grond bereiken. Als de onderste luchtlaag net koud genoeg is, bereiken de deeltjes de grond als natte sneeuw of een regen-sneeuwmix.

Hoe ontstaat het

Bij een occlusiefront kan de bovenlucht koud genoeg zijn voor sneeuw, terwijl de temperatuur nabij de grond in sommige gebieden boven nul uitkomt. Dit verklaart waarom verschillende neerslagvormen op korte afstand van elkaar kunnen voorkomen.

Welke weercode is het ergst?

Code rood is de ernstigste waarschuwing van het KNMI, gevolgd door code oranje. Code geel is de laagste trap. Bij code rood wordt verwacht dat de weersomstandigheden leiden tot grootschalige verstoring van het dagelijks leven.

Code oranje vs rood

Code oranje betekent gevaarlijk weer met mogelijke impact, maar zonder maatschappij-ontwrichting. Code rood wordt alleen uitgegeven bij extreem gevaarlijke omstandigheden waarbij mensen ernstig letsel kunnen oplopen of de maatschappij grotendeels stilvalt.

Geel, oranje, rood uitleg

Op 9 januari 2026 gold code oranje voor het noorden, terwijl code geel voor de rest van het land gold voor gladheid op binnenwegen. De verdeling hing samen met de verwachte sneeuwval en wind.

Hoe ontstaat sneeuw?

Sneeuw ontstaat wanneer waterdruppels in wolken bevriezen tot ijskristallen. Als de temperatuur in de hele atmosfeer laag genoeg blijft, bereiken deze kristallen de grond als sneeuw. Het KNMI beschrijft het proces op occlusiefronten waarbij sneeuw valt voorafgaand aan warmtefronten.

Van wolken tot grond

De vorming begint in koude wolken waar waterdamp direct overgaat in ijs. Deze ijskristallen groeien door botsingen en vormen sneeuwvlokken. De valtijd en temperatuur bepalen uiteindelijk of de sneeuw droog blijft of nat wordt.

Regen eerst sneeuw?

Niet altijd. Soms valt direct sneeuw zonder voorafgaande regen, vooral bij koude lucht die vanuit het oosten over Nederland beweegt. Het lagedrukgebied Goretti veroorzaakte op 9 januari 2026 precies zo’n situatie.

Samenvatting

Voor bestuurders en reizigers in Friesland, Groningen en Drenthe was de boodschap van Rijkswaterstaat op 9 januari 2026 glashelder: blijf thuis als dat kan. De sneeuwjacht door het lagedrukgebied Goretti leverde 5 tot 10 centimeter sneeuw op, met lokaal meer. Rijkswaterstaat zette 577 strooiwagens en 630 sneeuwschuivers in om de wegen begaanbaar te houden, maar adviseerde desondanks om niet onnodig de weg op te gaan. Code rood volgde pas weken later, op 4 februari, en was gericht tegen ijzel — niet tegen sneeuw. De kans op gladheid door sneeuw bleef de hele eerste helft van januari 2026 actueel, met code oranje op meerdere dagen: 3, 5, 7, 9-10 en 11-12 januari.